درسنامه آموزشی آمادگی دفاعی کلاس دهم عمومی کلیه رشته‌ها

آشنایی با نیروهای مسلح

هر حکومت و دولتی برای حفظ استقلال، امنیت و تمامیت ارضی خود نیاز به نیروهای مسلح قوی، مقتدر و سازمان‌یافته دارد. جمهوری اسلامی ایران نیز پس از استقرار برای تداوم خود و دفع تهدیدات داخلی و خارجی، نیروهای مسلحی را فراهم نموده است که از جمله آن‌ها ستاد فرماندهی کل‌قوا، ارتش جمهوری اسلامی، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، نیروی انتظامی و وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح می‌باشند.

فرماندهی کل‌قوا

طبق ماده 4 اصل 110 قانون اساسی یکی از وظایف و اختیارات رهبر جمهوری اسلامی ایران، فرماندهی کل نیروهای مسلح است. هشت سال حضور پرشور مردم ایران در صحنه‌های دفاع مقدس نشان‌دهنده این واقعیت است که رهبری جمهوری اسلامی ایران دارای مقبولیت عامه مردم است و در واقع فرماندهی معظم کل‌ قوا فقط، فرمانده نیروهای مسلح نظامی و انتظامی نیست بلکه همه اقشار مردم را در بر می‌گیرد و این مظهر اقتدار کشور ایران است.

ویژگی‌های نیروهای مسلح

- اسلامی بودن
- انضباط
- ولایی بودن
- سادگی
- مردمی بودن
- اقتدار
- خودکفایی
- تدافعی بودن

ستاد کل نیروهای مسلح

ستاد کل نهادی است که به‌طور مستقیم زیر نظر فرمانده کل‌قوا انتخاب می‌شود. این ستاد به عنوان بالاترین مرجع نظامی نیروهای مسلح در ایران شناخته می‌شود.

وظیفه اصلی این ستاد، سیاست‌گذاری، فرماندهی و هدایت کلیه نیروهای مسلح شامل وزارت دفاع، ارتش، سپاه، نیروی‌ انتظامی و سازمان‌های وابسته به آن‌ها است.

رئیس این ستاد، بلند پایه‌ترین مقام نظامی کشور است که مسئولیت هماهنگی میان همه قوای نظامی را در نظام جمهوری اسلامی ایران به عهده دارد.

ارتش جمهوری اسلامی ایران

به مجموعه ستاد کل، نیروی زمینی، نیروی هوایی،نیروی دریایی، نیروی پدافندهوایی و سازمان‌های وابسته به آن‌‌ها اطلاق می‌گردد. ارتش وظیفه پاسداری از استقلال و تمامیت ارضی نظام جمهوری اسلامی را بر عهده دارد.

سپاه پاسداران انقلاب اسلامی

به مجموعه ستاد کل، حوزه نمایندگی ولی‌فقیه در سپاه، سازمان حفاظت اطلاعات، نیروی زمینی، هوایی، دریایی، سازمان بسیج مستضعفین، نیروی قدس و سازمان‌های وابسته به آن‌ها اطلاق می‌گردد.

نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران

سازمانی مسلح است که در تابعیت فرماندهی کل‌قوا و وابسته به وزارت کشور می‌باشد. هدف از تشکیل آن، استقرار نظم و امنیت و تأمین آسایش عمومی و فردی و نگهبانی از دستاوردهای انقلاب اسلامی است.

وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح

وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران تابع قوانین و مقررات نیروهای مسلح بوده و بخشی از دولت است که مسئولیت پشتیبانی نیروهای مسلح را در قالب قوانین و تدابیر مقام معظم فرماندهی کل قوا برعهده دارد.

سربازی یک وظیفه دینی و ملی

خدمت وظیفه عمومی خدمت مقدسی است که بر اساس قوانین و مقررات کشور پیش‌بینی شده و اولین دوره و تجربه مسئولیت‌پذیری جوانان پس از تحصیل می‌باشد که جوانان می‌توانند با بهره‌گیری از فرصت‌های موجود در جهت ارتقای مهارت‌های اجتماعی خود اقدام نمایند.

در ماده 1 قانون خدمت وظیفه عمومی، این‌گونه آمده است:

«دفاع از استقلال و تمامیت ارضی جمهوری اسلامی ایران و جان و مال و ناموس مردم، وظیفه دینی و ملی هر فرد ایرانی است و در اجرای این وظیفه کلیه اتباع ذکور دولت جمهوری اسلامی ایران مکلفّ به انجام خدمت وظیفه عمومی برابر مقررات قانون مربوطه هستند.»

این وظیفه قانونی و تکلیف ملی در ماده 2 قانون وظیفه عمومی مقرر نموده هر فرد ذکور ایرانی در ماهی که طی آن به سن هجده سال تمام می‌رسد مشمول مقررات خدمت وظیفه عمومی خواهد شد و باید وضعیت خدمتی خود را مشخص نماید.

 

تعیین وضعیت سربازی

دوره ضرورت خدمت سربازی، 2 سال است و مدت آن با توجه به شرایط جغرافیایی محل خدمت مانند مناطق محروم، مناطق بد آب و هوا و مناطق عملیاتی کاهش می‌یابد.

مشمولان پس از رسیدن به سن مشمولیت (سال تولد 18+) می‌بایست از طریق دفاتر خدمات الکترونیک انتظامی یکی از درخواست‌های زیر را به ثبت برسانند:
1- درخواست اعزام به خدمت دوره ضرورت (برابر ماده 19 قانون وظیفه عمومی)
2- درخواست معافیت تحصیلی (برابر مواد 31 تا 37 قانون وظیفه عمومی)
3- درخواست معافیت‌های کفالت و موارد خاص در صورت داشتن شرایط (باتوجه به مواد 24 - 26 - 28 - 44 - 45 قانون وظیفه عمومی)
4- درخواست معافیت پزشکی (برابر ماده 39 قانون وظیفه عمومی)

مثال: فردی که متولد 80/02/10 می‌باشد، از تاریخ 98/02/01 وارد سن مشمولیت شده و می‌بایست وضعیت خدمت خود را با یکی از روش‌های اشاره شده در بالا تعیین نماید.

مهارت‌آموزی در سربازی فرصتی برای موقعیت‌های جدید در آینده شغلی

به برخی افراد در طول خدمت سربازی احساس اتلاف وقت دست‌داده و تصور می‌کنند این دوران روند پیشرفت و ارتقایشان را در بخش‌های مختلف زندگی کُند می‌کند؛ چرا که در طول این مدت دیگر قادر نخواهند بود کار کنند و درآمد کافی داشته باشند.

راه‌حلی وجود دارد! راه‌حلی که نه تنها این دغدغه را رفع می‌کند بلکه کاملاً برعکس، این مقطع از زندگی را به فرصتی مناسب برای ساختن آینده کاری و حرفه‌ای زندگی تبدیل می‌کند.

افراد می‌توانند در طول مدت خدمت سربازی، هم زمان با آموزش‌های نظامی، آموزش‌های مهارتی را هم بیاموزند و تجربه کسب کنند. به بیان بهتر، این ظرفیت وجود دارد که پس از دوران سربازی، به یک فرد متخصص و با تجربه در یکی از مهارت‌های مورد نیاز جامعه تبدیل شده و با داشتن مدرک معتبر، سربازی خود را به پایان برساند.

طرح مهارت‌آموزی کارکنان وظیفه با سه هدف اصلی افزایش جذابیت خدمت سربازی، تقویت نشاط در میان سربازها و مهارت‌آموزی و کسب تجربه برای سربازان اجرا می‌شود. با ثبت نام و شرکت در دوره‌های مهارت‌آموزی متناسب با رشته تحصیلی و یا علایق کاری، فرد هم آموزش‌های نظامی می‌بیند و هم آموزش‌های تخصصی و مهارت‌های فنی و حرفه‌ای را می‌آموزد.

پس از پایان خدمت مقدس سربازی نیز سربازان سه مدرک معتبر دریافت می‌کنند:

- گواهینامه مهارتی و صلاحیت حرفه‌ای؛
- گواهینامه سابقه‌کار؛
- کارت‌پایان خدمت‌سربازی.

پس از خدمت سربازی این همراهی ادامه خواهد داشت، چرا که با هماهنگی‌هایی که با سازمان‌ها و دستگاه‌های اجرایی کشور صورت پذیرفته، به افراد برای یافتن آسان‌تر شغل کمک خواهد شد. همچنین می‌توان در صورت دارا بودن شرایطی خاص و کسب امتیازات مهارتی از تسهیلات بانکی هم استفاده نمود. ضمناً این امکان وجود خواهد داشت که با احراز شرایطی، وزارت کار برای به کارگیری افراد، تسهیلات خاصی را اعطا نماید.

در نتیجه جوانان با پایان دوران خدمت سربازی، هم مهارت خواهند داشت هم تجربه و این یعنی افزایش چشمگیر فرصت اشتغال و پیشرفت در عرصه‌های مختلف.